U bent hier

Jaarboeken Heemkring

 

1988
EEN VLEUGJE MUZIEK OVER HANDZAME

  • Het dorpsleven vanaf 1919 tot na de tweede wereldoorlog. Auteur: Michel LOWIE

1988
TIJDINGEN

  • Woord vooraf
  • Inleiding
  • M. LOWIE, Verantwoording van de naam “Crekel Beke”.
  • M. WERBROUCK, Heemkundige kring Crekel Beke geslaagd van start.
  • Claudine VANTHOURNOUT, De Romeinse muntschat van Werken. Onze gewesten in de Romeinse tijd.
  • M. WERBROUCK De Bevrijding van het Krekedal in het najaar 1918.
  • Ledenlijst heemkundige kring “Crekel Beke”.

1989
DE HANDZAMEVALLEI

  • Inleiding Claudine VANTHOURNOUT, De zeedoorbraken en hun invloed op de landschapsevolutie in de kustvlakte.       
  • Marcel WERBROUCK, Een hydrografische beschrijving van de Krekevallei, verrijkt met enkele historische anekdotes.
  • Marcel WERBROUCK, De Krekevallei: een overgangsgebied.
  • Marcel WERBROUCK, Water is leven, ook voor de nijverheid.
  • M. LOWIE, Geschiedenis van de Handzamevaart te Handzame.
  • Sylveer VAN OVERSCHELDE, “De Waeteringhe de Be-oostersche Broucken”.

1990
DE MOLENS VAN GROOT-KORTEMARK

  • L. DENEWET, Over de oorsprong van onze windmolens: de huidige stand van zaken.
  • VANDENBERGHE, De molenaar van de Koutermolen vertelt...
  • M. LOWIE, Waar de molenwieken hebben gedraaid in Handzame.
  • M. WERBROUCK, De Bescheewege-molen.
  • M. WERBROUCK, Van molens en molenaarsgeslachten: acht eeuwen molengeschiedenis te Kortemark.
  • E. VANSTEENKISTE, De molens van Werken.
  • E. VANSTEENKISTE, Fokwieken op Berghes molen.
  • S. VAN OVERSCHELDE, De molens te Zarren.
  • J. LAMON, Molens en molenaars in spreuken en citaten

 1991
HET ONDERWIJS IN GROOT-KORTEMARK

  • Voorwoord
  • M. BOSTOEN, De schoolstrijd (1879- 1884): een bewogen periode in de onderwijsgeschiedenis van België.
  • M. LOWIE, Van ganzeveer tot balpen. Het onderwijs in Handzame.
  • M. LOWIE, Het onderwijs in Edewalle.
  • M. WERBROUCK, Van kosterschool tot gemeentelijk onderwijs te Kortemark, 1633– 1960.
  • C. VANTHOURNOUT, Het onderwijs te Werken.
  • S. VAN OVERSCHELDE, Scholen en schoolmeesters te Zarren (1600- 1917).

1992
DE VIJF PAROCHIES VAN GROOT-KORTEMARK

  • Voorwoord
  • D. LAMBRECHT, Merch quidem et Hansam.
  • J. LAMON, De patroonheiligen van Groot-Kortemark.
  • M. LOWIE, De parochiekerk van Handzame: De versteende aanwezigheid van wat eens een kerkelijk kunstgebouw was.
  • M. LOWIE, Edewalle oase van rust- of verbanningsoord.            
  • M. WERBROUCK, De parochie Kortemark van het prille begin tot aan de eerste wereldoorlog. Haar kerk, haar priesters en gelovigen.
  • C. VANTHOURNOUT, Het kerkelijk leven te Werken tijdens de Franse periode.
  • S. VAN OVERSCHELDE, Herders uit het verleden. Een zicht op twee eeuwen priesters en hun kerk te Zarren.

1993
HET HOF VAN ZARREN

  • Voorwoord
  • M. WERBROUCK, DEEL I: Het hof van Zarren en de Krekevallei tijdens de zeventiende eeuw. Een studie op het registre van 1639.
  • Verklarende woordenlijst van de verouderde rechtstermen.
  • M. WERBROUCK, DEEL II, tekstuitgave.

1994
DE LANDBOUWDORPEN IN DE KREKEVALLEI TIJDENS DE 17e EN DE 18e EEUW – DEEL I

Marcel WERBROUCK

  • Voorwoord
  • I. De Krekevallei, een belangrijk onderdeel van het Land van Wijnendale binnen het Brugse Vrije.
  • II. Verhoudingen tussen het Vrije en het Land van Wijnendale.
  • III. De Krekevallei en haar verhoudingen tot Wijnendale
  • IV. De lenen en leenhouders van Wijnendale in de Krekevallei.
  • V. De heerlijkheid Edewalle, Den Leemwal op Edewalle onder het Ambacht van Zarren.
  • VI. Het Hof en de Heerlijkheid Markhove.
  • VII. Het Laetschap of de Heerlijkheid Pereboom.
  • VIII. De Ommeloop of Terrier van Werken van 1662.

1995
DE LANDBOUWDORPEN IN DE KREKEVALLEI TIJDENS DE 17e EN DE 18e EEUW – DEEL II

Marcel WERBROUCK

  • Voorwoord
  • I. De Ordonnantien Pollitycque van het Ambacht Kortemark van 1629.
  • II. Het Ambacht binnen de parochie van Kortemark in 1680.
  • III. Ommeloper van 1680.
  • IV. Caerte figurative uit 1785.
  • V. De 18e eeuw na de Armoede onder Spanje, meer Welvaart onder Oostenrijk.

1996
VAN BROUWERS EN HERBERGIERS IN HET KREKEDAL, DEEL I

  • Voorwoord
  • M. WERBROUCK, Van taverniers en brouwers in de parochie Kortemark tijdens het Ancien Regime tot aan de onafhankelijkheid van België (1600 – 1830).
  • M. LOWIE, Waar grootvader zijn pintjes dronk (Handzame, deel I).
  • M. WERBROUCK, Honderd vijftig jaar brouwers en herbergiers te Werken (1662-1814).
  • M. WERBROUCK, Zarren, van brouwers en herbergiers tijdens het Oostenrijks en het Frans bestuur, 1748-1814.

1997
VAN BROUWERS EN HERBERGIERS IN HET KREKEDAL, DEEL II

  • Voorwoord
  • M. WERBROUCK, In honderd vijftig jaar meer dan honderd vijftig herbergen in Oud-Kortemark (1830-1980).                           
  • M. LOWIE, Waar grootvader zijn pintjes dronk (deel II).

1998
VAN BROUWERS EN HERBERGIERS IN HET KREKEDAL, DEEL III

  • Voorwoord
  • M. WERBROUCK, In honderd vijftig jaar meer dan honderd vijftig herbergen in Oud-Kortemark (1830-1980).           
  • M. LOWIE en M. WERBROUCK, Herbergen in het oude en het nieuwe Edewalle: van Bescheewege tot de Ruidenberg
  • E. VANSTEENKISTE, Over de herbergen te Werken
  • M. WERBROUCK, Van herbergen en brouwerijen te Zarren in de 19e en de 20e eeuw.

1999
DE GROTE OORLOG IN HET KREKEDAL, DEEL I: 1914 – 1916

  • Voorwoord
  • Marcel WERBROUCK, Een zomer tussen hoop en vrees.
  • Jos DEMARÉE, Het eerste oorlogstreffen in het Krekedal: Uhlanen te Zarren.
  • Marcel. WERBROUCK, Een bloedige herfst.
  • Michel LOWIE, Handzame, ons dorp tijdens de grote oorlog.
  • Jos DEMARÉE, Zarren tijdens de eerste bezettingsjaren (oktober 1914-1916).
  • Marcel WERBROUCK, Kortemark onder de Duitse bezetting tijdens de eerste twee oorlogsjaren.
  • Arseen VANTHOURNOUT, Bloedige oktoberdagen 1914 te Werken.  

2000
DE GROTE OORLOG IN HET KREKEDAL, DEEL II: 1917 – 1920

  • Voorwoord
  • I. 1917: het jaar van de grote beproevingen (Marcel WERBROUCK)
  • II. Zarren (1917 – 1925) (Jos DEMARÉE)
  • III. 1918 : het bevrijdingsoffensief (Marcel WERBROUCK)
  • IV. Handzame, ons dorp verwoest en heropgebouwd (Michel LOWIE)
  • V. De eerste nachtbombardementsvlucht op Londen van op Flugplatz Handzame (Marcel WERBROUCK)
  • VI. De wederopbouw van ons dorp Kortemark (Marcel WERBROUCK)
  • VII. Werken tijdens de laatste twee oorlogsjaren en kort daarna (Marcel WERBROUCK)
  • VIII. Blijvende herinneringen aan de bevrijding van het Krekedal

2001
KLOOSTERGEMEENSCHAPPEN IN HET KREKEDAL

  • Voorwoord
  • Handzame
    Kloosterzusters van de H. Vincentius à Paulo (Joris Lamon)
    De Zusters van Sint-Vincentius te Edewalle (Joris Lamon)
    Het gesticht Sint-Jan de Deo (Joris Lamon)
  • Kortemark
    Klooster van de H. Vincentius à Paulo (Ludo Castelein)   
    De Zusters van Liefde (Ludo Castelein)
  • Werken
    De Zusters van de H. Vincentius à Paulo (Ludo Castelein)
  • Zarren
    Stichtingen van de Zusters van Liefde van Heule te Zarren (Marcel Werbrouck)

2002
GEESTELIJKEN UIT HET KREKEDAL DE WERELD ROND, DEEL 1: A-L

  • Voorwoord
  • Verklarende woordenlijst (Ludo Castelein)
  • Handzame, parochie Sint-Hadrianus (Joris Lamon, Marcel Werbrouck)
    Lijst van A tot L van de geestelijken
  • Edewalle, parochie O.L.V.-Hemelvaart (Joris Lamon, Marcel Werbrouck)
    Lijst van A tot L van de geestelijken
  • Kortemark, parochie Sint-Bartholomeus (Ludo Castelein)
    Lijst van A tot L van de geestelijken
  • Bijlage: De Broeders Dedeyster (Wim Dedeyster)
  • Werken, parochie Sint-Martinus (Ludo Castelein)
    Lijst van A tot L van de geestelijken
  • Zarren, parochie Sint-Dionysius (Marcel Werbrouck)
    Lijst van A tot L van de geestelijken

2003
GEESTELIJKEN UIT HET KREKEDAL DE WERELD ROND, DEEL 2: M-Z

  • Voorwoord
  • De kloosterkledij (Ludo Castelein)
  • Handzame, parochie Sint-Hadrianus (Joris Lamon, Marcel Werbrouck)
    Geestelijken van M tot Z + Addendum aan jaarboek 2002: van A tot L
  • Edewalle, parochie O.L.V.-Hemelvaart (Joris Lamon, Marcel Werbrouck)
    Geestelijken M tot Z
    Geestelijken uit twee belangrijke Kortemarkse families tijdens de Ancien Regime (Marcel Werbrouck)
  • Kortemark, parochie Sint-Bartholomeus (Ludo Castelein)
    Geestelijken van M tot Z + Addendum aan jaarboek 2002: van A tot L
  • Werken, parochie Sint-Martinus (Ludo Castelein)
    Geestelijken van M tot Z + Addendum aan jaarboek 2002: van A tot L
  • Zarren, parochie Sint-Dionysius (Marcel Werbrouck)
    Geestelijken van M tot Z
  • Naar een hoopvolle toekomst: Schreurs Wim, toekomstig priester (Marcel Werbrouck)

2004
EEN EEUW RIJK WIELERLEVEN IN HET KREKEDAL

  • Voorwoord
  • Handzame, een West-Vlaams wielernest (Michel Lowie)
  • Een eeuw rijk wielerleven in het Krekedal (Marcel Werbrouck) 

2005
BURGEMEESTERS EN GEMEENTERADEN IN HET KREKEDAL

  • Voorwoord
  • De evolutie van de kieswetgeving voor de gemeenteraden sinds 1830 (Peter Bentein)
  • 175 jaar bestuurlijke gemeente Handzame, een kleurrijk politiek landschap (Michel Lowie)
  • Het bestuur van het Ambacht Kortemark (17e eeruw-1796) en van de gemeente Kortemark (1800-1976) (Peter Bentein)
  • De gemeenteraadsverkiezingen te Kortemark vanaf Wereldoorlog I tot 1970 (Peter Bentein)
  • Werken tot de eerste fusie met Zarren (Eddy Vansteenkiste)
  • Zarren tot de eerste fusie met Werken (Eddy Vansteenkiste)
  • De eenmalige gemeenteraadsverkiezingen Zarren-Werken van 11.10.1970 (Eddy Vansteenkiste)
  • Sprokkelingen over het bestuur in het Ambacht en in de gemeente Zarren vanaf de 17e eeuw tot aan de fusies (Marcel Werbrouck)
  • De gemeenteraadsverkiezingen in de fusiegemeente Kortemark van 1976 tot 2000 (Peter Bentein)

2006
EDEWALLE VAN HEERLIJKHEID TOT PAROCHIE,
DEEL I: DE HEERLIJKHEID

Marcel Werbrouck

  • Verantwoording
  • Inleiding
  • Aardrijkskundige ligging van Edewalle
  • Geologie van de streek
  • De eerste bewoners
  • Onder het Romeinse Rijk
  • Onder het Frankisch tijdperk
  • Het geloof in onze streken
  • Onder de eerste graven van Vlaanderen
  • Edewalle als heerlijkheid en leen van het Land van Wijnendale
  • Beeldenstorm en godsdienstoorlogen
  • Edewalle in het register van denombrement van de lenen van het Leenhof van Wijnendale in 1626
  • Van Spaans naar Oostenrijks Bestuur
  • De laatste eeuw van de heerlijkheid
  • Over de inwoners van de heerlijkheid en hun bestaansmogelijkheden omtrent 1750
  • De laatste jaren van de heerlijkheid
  • De Franse Revolutie

2007
EDEWALLE VAN HEERLIJKHEID TOT PAROCHIE,
DEEL II: VAN PROOSDIE TOT PAROCHIE

Marcel Werbrouck

  • Voorwoord
  • Edewalle-Busch tijdens de eerste helft van de 19de eeuw
  • De kasteelhove: het Edewallegoed
  • Steeds wisselende uitbaters op de Bescheewegemolen
  • De Arme School van de HH Maria en Joseph
  • Nieuwe uitbaters op het Edewallegoedt: de familie Verkest
  • Stichting van de proosdij Edewalle-Busch en het verzet van Kortemark
  • De aankleding van de kerk van Edewalle-Busch
  • De kosterij van Edewalle
  • De Zusterschool: de Armenschool Sint-Charles
  • De eerste klok en het politie-uur
  • Edewalle, een volwaardige dorpsgemeenschap
  • Over de kerstening en de stichting van de geestelijke genootschappen en processies te Edewalle
  • De hof van het proosdijhuis
  • De Mote tot het genot van de proost van Edewalle
  • Dood en opvolging van baron Lodewijk Gillès-de-Pélichy
  • Edewalle en de politiek
  • Grote verkiezingsfeesten op Edewalle
  • Zantingen uit de kroniek van proost Vercamer over de jaren tachtig
  • Edewalle op het kruispunt van grote steenwegen
  • Een maatschappij van Onderlinge Bijstand te Handzame
  • Landverhuizers naar Brazilië
  • Komt het beeldje van O.L. Vrouw van Troost terug naar Edewalle
  • August Vercamer, zijn familie, zijn loopbaan, zijn portret en zijn geschriften
  • Onder proost Desauw van proosdij naar parochie en de moeilijke afbakening van de nieuwe parochie
  • De geschiedenis van het Blauwhof en zijn bewoners
  • Edewalle, Bescheewege en de Achterhoek in de weekbladen
  • Edewalle tijdens de Eerste Wereldoorlog
  • Edewalle na de Eerste Wereldoorlog onder pastoor Planckaert
  • Delfien Vanhaute: een priester-dichter op Edewalle
  • Pastoor Vanhaute en Edewalle tijdens de Tweede Wereldoorlog
  • Het laatste oorlogsjaar en de bevrijding
  • Edewalle onder pasoor Bruno Neirynck en burgemeester Vandekerckhove
  • De hoeve 'Het Edewallegoed' verkaveld
  • Zuster Cecile, 50 jaar in dienst van school en parochie
  • Missiezuster Maria-Pia (Nera Planquette in Congo vermoord
  • Handzame, maar vooral Bescheewege en Edewalle vieren het honderdjarige Kaatje Maekelberg
  • E.H. Antoon Deschrevel, kenner van het West-Vlaams kunstpatrimonium wordt pastoor op Edewalle
  • Onthulling van de VTB-gedenkplaat Delfien Vanhaute te Edewalle
  • Met Cyriel Beernaert draagt opnieuw een inwoner van de parochie Edewalle de burgemeesterssjerp te Handzame
  • Met pasoor Deschrevel naar honderd en meer jaar Edewalle
  • De korte passage van Remi Verslyppe als pastoor van Edewalle
  • Een primeur: E.H. Maurits Verhelle pastoor-medepastoor te Edewalle en Handzame
  • E.H. Gilbert Claeys, de laatste pastoor van Edewalle?
  • Het einde van de kloostergemeenschap op Edewalle
  • Van onderwijs naar toneel met de vrije basisschool van Edewalle
  • Het rijke verenigingsleven
  • Groot familiefeest op Bescheewege
  • Het uitzicht van Edewalle bij het begin van de 21ste eeuw
  • Edewalle: een natuurgebied

2008
KAPELLEN IN HET KREKEDAL

Peter Bentein en Marcel Werbrouck

  • Voorwoord
  • Enkele historische aspecten
  • Inventaris van de veldkapellen in Kortemark
  • Kloosterkapellen in het Krekedal
  • Bibliografie
  • Noten 

2009
MARKHOVE VAN HEERLIJKHEID TOT DUITS
SS-GEVANGENWERKKAMP

Marcel Werbrouck, Ludo Castelein, Luc Vanacker

  • Voorwoord
  • Is Markhove ouder dan Kortemark?
  • Markhove komt in het bezit van de heren van Schoore
  • De heren van Markhove tijdens de 16de eeuw
  • Markhove tijdens en na de godsdienstoorlogen
  • Markhove tijdens de 17de, de ongelukseeuw genoemd
  • De erfenis van Louis van Schoore
  • De ommelooper van Markhove
  • De inwoners van Markhove volgens de volkstelling van 1742
  • In de 18de eeuw
  • Over de financiën en uit de rekeningen van de heerlijkheid
  • Markhove en de heerlijkheid Veubeke
  • Over de herberg en brouwerij De Hooghen Steen
  • De molenaars op de Markhovemolen
  • De pachters van de heren van Markhove
  • Nog pachters aan de heer van Markhove en ambtenaren van de Heerlijkheid
  • Het bestuur van Markhove in 1717 en 1742
  • kasteelhoeve Het Goet te Eeghem of het Blauwhuys
  • Nog andere lenen binnen de heerlijkheid van Markhove
  • Markhove op nieuwe wegen
  • Markhove volgens de bevolkingsregisters van 1900
  • Markhove tijdens de Eerste Wereldoorlog
  • Markhove tussen de twee wereldoorlogen
  • Enkele feiten uit de Tweede Wereldoorlog
  • Markhove na de Tweede Wereldoorlog
  • Het onderwijs op Markhove
  • Een fotoreportage over Markhoveschool
  • Markhove/Kortemark, een regionale "lieu de mémoire"

2010
VAN OUDE EN NIEUWE WEGEN DOORHEEN HET KREKEDAL

Marcel Werbrouck

  • Voorwoord
  • Het huidig wegenstelsel, straat per straat, voor en na de fusies en hoe het evolueerde tijdens de 20ste eeuw
  • Geraadpleegde werken
  • Alfabetische lijst van de straat- en plaatsnamen

2011
HET DORP VAN MIJN JEUGD
Een eigenzinnige terugblik op Handzame

Ignace Lowie

  • Voorwoord
  • Het dorp en de auteur
  • Dwars door 2000 jaar Handzaamse geschiedenis
  • De tijd van toen
  • Families vinden hun thuis in Handzame… en elders
  •  De ouderlijke thuis
  • Herinneringen aan mijn onderwijsleven in Handzame
  • Langs Handzaamse wegen, anekdotische sprokkelingen uit het dorp
  • Naschrift: In memoriam Michel Lowie

2012
DE FEDERATIE KREKEDAL EN HAAR VIJF PAROCHIEKERKEN
Deel I: Kortemark - Edewalle - Handzame

Marcel werbrouck, Ludo Castelein, Peter Bentein

  • Voorwoord
  • De federatie Krekedal en haar parochiekerken
  • De St.-Bartholomeuskerk en haar omgeving te Kortemark
  • Van kapel tot parochiekerk: Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk van Edewalle
  • De St.-Hadrianuskerk te Handzame: de kunsttempel van het Krekedal

2013
DE FEDERATIE KREKEDAL EN HAAR VIJF PAROCHIEKERKEN
Deel II: Zarren

Jos Demarée, Maurits Meseyne

  • Woord vooraf van de voorzitter
  • Inleiding
  • De vroegste geschiedenis
  • De parochiegrens van de parochie Sint-Dionysius Zarren
  • Iconografie van de kerk van Zarren
  • De kerk vóór 1852
  • De nieuwbouwkerk van 1852-55
  • Anekdotes uit de 19de eeuw
  • De periode WO I en het interbellum
  • De periode Wo II - 1960
  • De periode 1960 - heden
  • Kroniek van een aangekondigd einde: de parochie van 1996 - heden
  • Huidig kerkexterieur-interieur in foto's
  • De kerktoren binnen - de klokken
  • Bewaarde grafstenen
  • Het liber Memorialis (1904-1985)
  • De pastorie en de katholieke kring
  • Overzicht pastoors vanaf 1830
  • Kosters, kerkbaljuws, klokkenluiders, stoeltjeszetters, Sint-Lutgardiskoor
  • De verdwenen kapel Sint-Pieters-ten-Boone
  • Eigendommen van de kerkfabriek
  • Bibliografie - Bronnen

2014
DE FEDERATIE KREKEDAL EN HAAR VIJF PAROCHIEKERKEN
Deel III: Werken

Ludo Castelein, Marcel Werbrouck

  • Deel I: De Sint-Martinuskerk en haar omgeving vroeger
  • Deel II: De Sint-Martinuskerk en omgeving
  • Deel III: Het oude kerkhof van Werken
  • Addendum: kerkschatten van de Sint-Bartholomeuskerk van Kortemark
  • Bibliografie 

2015
DE TWEEDE WERELDOORLOG IN HET KREKEDAL
Deel I: De bezetting 1940-1944

Marcel Werbrouck, Peter Bentein, Jef Viaene

  • Woord vooraf van de voorzitter
  • Hoofdstuk 1: Jeugdherinneringen aan de Tweede Wereldoorlog 1939-1945
  • Hoofdstuk 2: Luchtoorlog boven het Krekedal: vliegtuigcrashes in Kortemark, Handzame en Werken
  • Hoofdstuk 3: Aanslagen en banditisme in oorlogstijd
  • Hoofdstuk 4: Activiteiten van de weerstand
  • Hoofdstuk 5: De opeising van de radiotoestellen en radioconstructeur Vandenberghe uit Werken
  • Hoofdstuk 6: Bevrijdingsstoeten te Kortemark, Zarren en Handzame